ephesus.net hakkında

Burası Efes’in resmî sitesi mi?

Hayır. ephesus.net bağımsız bir rehberdir: Efes Antik Kenti’nin, Efes Müzesi’nin ya da Kültür ve Turizm Bakanlığının sitesi değildir ve giriş bileti satmaz.

Bilet ve müze kartları Bakanlığın kendi satış kanallarından alınır. Bu kanallar, resmî ücretler ve her rakamın en son kontrol edildiği tarih giriş ücretleri sayfamızda.

Bilgiler nasıl doğrulanıyor?

Sitedeki her bilgi tek bir kaynaktan, doğrulanmış bilgi kaydından gelir. Kayıttaki her satırda bir bilgi, dayandığı kaynaklar, o bilgiye ne kadar güvendiğimiz ve kontrol tarihi bulunur.

Kurallarımız bilinçli olarak katı:

• Tarihî bilgiler için iki bağımsız kaynak. Aynı metni tekrarlayan iki site tek kaynak sayılır. Bir arama motorunun özeti ya da sayfadan alınmış bir parça kaynak değildir; sayfanın kendisi okunmalıdır.
• Önce uzmanlar. İlk başvurduğumuz kaynak, 1895’te başlayan kazıları yürüten Avusturyalı ekibin yayınları¹. Ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNESCO, hakemli bilimsel çalışmalar, Efes buluntularını saklayan müzeler ve büyük ansiklopediler gelir.
• Vikipedi yol gösterir, kaynak olmaz. Onu birkaç dilde ipucu bulmak ve karşılaştırma yapmak için okuruz; hiçbir bilgiyi yalnızca ona dayandırmayız. Yanlış olduğu yerlerde bunu da belirtiriz.
• Bilgi içeren her cümlede kaynak. Metindeki küçük numaralar sayfanın sonundaki kaynak listesine götürür.
• Değişen ziyaret bilgilerinde tek resmî kaynak yeterli. Fiyat, ziyaret saati, kapanış, ulaşım ya da ziyaretçi istatistiği gibi bilgilerde, bilgiyi veren kurumun kendi duyurusu tek başına kaynak olabilir. Bu duyurunun baştan sona okunmuş olması ve bilginin yanında kontrol tarihinin yazması şarttır.

Bu kuralları editörlerin yanı sıra sitenin yazılımı da denetler: iki bağımsız kaynağı olmayan tarihî bir bilgi yayına giremez.

Kaynaklar birbirini tutmazsa ne oluyor?

Kaynaklar farklı şeyler söylediğinde birini seçip ötekileri gizlemiyoruz; farkı okura gösteriyoruz. Özenli bir başvuru kaynağı “tahminler X ile Y arasında değişiyor” der ve kimin ne dediğini açıklar.

Büyük Tiyatro iyi bir örnek. Kazı ekibi tiyatronun Roma dönemindeki kapasitesini yaklaşık 20.000 kişi olarak verir; başka yayınlarda 24.000 ve 25.000 rakamları da geçer². Site üçünü de kaynaklarıyla birlikte verir. Celsus Kütüphanesi’nin tamamlanma tarihi de tartışmalı: bilim insanları MS 110’lardan 135 dolaylarına kadar farklı tarihler öneriyor³. Tartışmalı ya da zayıf kanıta dayanan her bilgide temkinli bir dil zorunludur ve gözden geçirmede bu ayrıca kontrol edilir.

Yaygın olarak tekrarlanan yanlışların bir kısmı, kanıtlarıyla birlikte, Efes Antik Kenti ile ilgili bilgiler sayfamızda düzeltildi.

Efsaneler ve inanç gelenekleri nasıl anlatılıyor?

Gelenekler, gelenek olarak ve kendi tarihleriyle aktarılır; kesinleşmiş olaylar gibi sunulmaz. Efes; Katolik, Ortodoks ve Protestan Hristiyanlar kadar Müslümanlar için de önemli bir yer. Site hepsine saygılı ve adil olacak şekilde yazılır.

Örneğin Katolik Kilisesi, Meryem’in orada yaşayıp yaşamadığı konusunda bir hüküm vermemiştir, ama Meryem Ana Evi’ne yapılan hac ziyaretlerine izin verir ve bunları teşvik eder⁴. Yedi Uyurlar Mağarası’nın Efes dışında başka yerlerde de gösterildiğini de not ederiz⁵. Kutsal metinlerden ve antik yazarlardan alıntılar kısa tutulur; telif süresi dolmuş çevirilerden alınır ya da özgün metinden yeniden çevrilir.

Fiyatlar ve ziyaret saatleri nasıl güncel tutuluyor?

Fiyatlar, ziyaret saatleri, kapanışlar ve ulaşım bilgileri değişebilir. Bu yüzden her biri resmî bir kaynaktan alınır ve yanında kontrol tarihi yazar. Böyle bir bilgi 60 günden eskiyse sistem uyarı verir; 120 gün içinde yeniden kontrol edilmezse sayfadan kaldırılır.

Duyurulan değişiklikleri yürürlüğe girmeden önce de gösteriyoruz. Bakanlık 1 Nisan 2027’den itibaren geçerli olacak ücretleri şimdiden açıkladı⁶; giriş ücretleri sayfasında bu nedenle hem bugünkü hem de gelecek ücretler var. Resmî sayfalar zaman zaman, en çok da ziyaret saatlerinde, birbiriyle çelişiyor; böyle durumlarda birini seçmek yerine çelişkiyi açıkça yazıyoruz.

Site nasıl yazılıyor?

Sayfalar yalnızca doğrulanmış bilgi kaydındaki bilgilerle yazılır. Ardından her dil, doğruluk ve doğal, güncel bir anlatım açısından gözden geçirilir.

Bir sayfada adı inceleyen olarak geçen kişi, o sayfayı gerçekten incelemiştir. Sitede uydurma yazar adları ya da hayalî kişiler yok.

Fotoğraflar nereden geliyor?

Fotoğraflar Wikimedia Commons’taki açık lisanslı görsellerden, Unsplash ve Pexels’in ücretsiz lisanslı arşivlerinden ve yayıncının kendi arşivinden gelir. Fotoğrafların altına künye yazmıyoruz; her birinin sahibi, kaynağı ve lisansı görsel ve lisans bilgileri sayfasında toplu olarak yer alır. Yayıncı ticari bir şirket olduğu için ticari kullanımı ya da uyarlamayı yasaklayan lisanslı görseller kullanılmaz. Bütün görseller kendi sunucumuzda barındırılır.

Site ziyaretçileri izliyor mu?

Hayır. ephesus.net çerez kullanmaz ve cihazınıza çerez ya da benzeri bir veri bırakmaz. Sayfalar başka şirketlerin sunucularından hiçbir şey yüklemez: analiz betiği, reklam ya da dışarıdan gömülen harita, video veya yazı tipi yok.

Bir yanlış mı gördünüz?

Düzeltme formu üzerinden bize yazın; yanlışın hangi sayfada olduğunu ve varsa bir kaynağı da ekleyin.

Her bildirim, kayıttaki bilgiyle ve dayandığı kaynaklarla karşılaştırılır. Kanıt düzeltmeyi destekliyorsa kayıttaki bilgiyi ve ona dayanan bütün sayfaları, hangi dilde olursa olsun, düzeltir ve değişikliğin tarihini not ederiz. Kanıt desteklemiyorsa nedenini açıklarız. Uzmanlar arasında gerçek bir görüş ayrılığına işaret eden bildirimler de öteki tartışmalı konular gibi ele alınır: sayfa, farklı görüşleri gösterecek şekilde değiştirilir.